Trong dây chuyền nghiền sàng đá vật liệu xây dựng, khe xả kín (Closed Side Setting – CSS) của máy nghiền hàm và máy nghiền côn là thông số kỹ thuật cốt lõi quyết định trực tiếp đến hình dạng hạt và dải cấp phối thành phẩm. Căn chỉnh CSS sai lệch dù chỉ 3 – 5mm cũng có thể biến cả nghìn mét khối đá dăm thành phế phẩm thoi dẹt không đạt chuẩn TCVN 8859:2023 hoặc phát sinh lượng đá mi bụi khổng lồ làm giảm biên lợi nhuận của mỏ.
1. Bản chất kỹ thuật của khe xả CSS & Tác động đến chất lượng đá thành phẩm
CSS là khoảng cách nhỏ nhất giữa má kẹp tĩnh và má kẹp động (đối với máy nghiền hàm) hoặc giữa nón côn tĩnh và nón côn động (đối với máy nghiền côn) tại điểm hẹp nhất của chu kỳ nghiền:
- Khi khe xả CSS quá hẹp: Động cơ quá tải, lực nghiền nén ép liên tục làm đá vỡ vụn thành bột mịn, tăng tỷ lệ đá mi thừa lên trên 35% và gây mòn vẹt nhanh chóng tấm lót nón côn.
- Khi khe xả CSS quá rộng: Đá hộc rơi qua buồng nghiền nhanh nhưng không được vỡ vụn đều, tạo ra tỷ lệ hạt dẹt (Flakiness) và hạt thoi dài vượt quá 15%, vi phạm nghiêm trọng tiêu chuẩn cấp phối móng đường cao tốc.
2. Quy trình 4 bước căn chỉnh CSS thực chiến từ Kỹ sư trưởng
Để kiểm soát chính xác dải hạt đá 1×2, đá 2×4 và đá Base, đội ngũ kỹ thuật vận hành cần tuân thủ quy trình hiệu chuẩn chuẩn hóa:
Bước 1: Đo kiểm khe xả thực tế bằng phương pháp thả chì (Lead Test)
Buộc một thỏi chì hoặc miếng kim loại mềm vào dây thép, thả vào buồng nghiền khi máy đang chạy không tải ở vòng tua danh định. Độ dày mỏng nhất của miếng chì sau khi bị ép chính là kích thước CSS thực tế chính xác 100%.
Bước 2: Căn chỉnh hàm sơ cấp (Jaw Crusher CSS 90 – 130mm)
Điều chỉnh nêm chêm cơ khí hoặc ben thủy lực để đưa miệng xả hàm sơ cấp về dải 90 – 130mm. Mục tiêu là tạo ra sản lượng đá trung gian đồng đều làm nguồn cấp liệu lý tưởng cho máy côn thứ cấp.
Bước 3: Hiệu chuẩn nón côn thứ cấp / thứ ba (Cone Crusher CSS 12 – 18mm)
Để tối đa hóa tỷ lệ thu hồi đá 1×2 đạt dải hạt Dmax 25mm theo TCVN 8859:2023, điều chỉnh nón côn tĩnh xoay ren hoặc ben nâng thủy lực đưa CSS về dải 14 – 16mm.
Bước 4: Đồng bộ góc nghiêng và biên độ rung của lưới sàng
Kiểm tra lưới sàng tầng trên (lưới 25mm hoặc 37.5mm) và tầng dưới (lưới 5mm sàn mi) để đảm bảo đá hồi về côn khép kín (Closed Circuit), không để lọt hạt quá cỡ ra bãi đá 1×2.
3. Checklist 4 sai lầm tai hại cần tránh khi vận hành trạm nghiền
| Sai lầm vận hành phổ biến | Hậu quả thực tế tại mỏ | Biện pháp khắc phục chuẩn hóa |
|---|---|---|
| Chỉnh khe xả bằng mắt thường | Sai lệch lớn, đá thoi dẹt vượt 20% | Đo bằng thỏi chì định kỳ 2 tuần/lần |
| Không bù hao mòn nón côn | Nón côn mòn làm khe xả rộng dần | Cân chỉnh lại sau mỗi 50.000 tấn đá |
| Cấp liệu không đều (lúc đói lúc no) | Đá bị va đập tự do, dễ gãy thoi dẹt | Duy trì buồng nghiền luôn ngập đá (Choke Feed) |
| Không theo dõi tỷ lệ thành phẩm | Đá mi ứ đọng bãi, giảm biên lợi nhuận | Số hóa định mức sản lượng trên KATADA |
4. Số hóa giám sát định mức trạm nghiền cùng KATADA
Hệ thống phần mềm quản lý kinh doanh mỏ đá KATADA do Công Ty TNHH Công Nghệ Tin Học Mũi Tên Vàng phát triển cho phép kỹ sư mỏ theo dõi tỷ lệ thu hồi thành phẩm của từng máy nghiền theo thời gian thực (Real-time). Khi phát hiện tỷ lệ đá mi tăng cao bất thường hoặc sản lượng đá 1×2 sụt giảm, hệ thống sẽ phát cảnh báo để đội ngũ kỹ thuật kịp thời kiểm tra khe xả CSS, giúp bảo vệ dàn thiết bị và tối đa hóa lợi nhuận kinh doanh.
Để nhận tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chuyên sâu và đăng ký trải nghiệm phần mềm KATADA, quý chủ mỏ và các kỹ sư quản trị có thể liên hệ trực tiếp với Công Ty TNHH Công Nghệ Tin Học Mũi Tên Vàng:
Hotline tư vấn chuyên sâu: 094.749.1368 | 077.789.6088
Website chính thức: https://muitenvang.vn/
