Trong nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản, khi nói đến sản lượng – tiến độ – an toàn, mọi áp lực thường dồn lên vai Giám đốc điều hành mỏ.
Nhưng thực tế cho thấy: một Giám đốc điều hành mỏ giỏi cũng khó tạo ra một mỏ an toàn, ổn định và hiệu quả lâu dài nếu thiếu sự quan tâm và đồng hành từ lãnh đạo công ty.
Khai thác mỏ không đơn thuần là “lấy được bao nhiêu tấn quặng, bao nhiêu m³ đá trong tháng”. Đó là quá trình quản trị tổng thể: tài nguyên – thiết kế khai thác – thiết bị & con người – an toàn – chi phí – tính bền vững của mỏ.
1) Đừng chỉ hỏi: “Tháng này được bao nhiêu?”
Câu hỏi này đúng, nhưng chưa đủ.
Lãnh đạo doanh nghiệp cần cùng Giám đốc điều hành mỏ nhìn sâu hơn:
- Sản lượng đạt được bằng cách nào?
- Có đúng trình tự khai thác theo thiết kế không?
- Có đảm bảo hệ số bóc theo kế hoạch không?
- Tầng khai thác có đảm bảo an toàn không?
- Mỏ còn đủ diện sản xuất cho tháng sau, quý sau, năm sau không?
Một tháng vượt sản lượng nhưng phá vỡ quy hoạch khai thác có thể tạo ra nhiều năm khó khăn phía sau.
2) Sản lượng đẹp nhưng mỏ đang “nợ kỹ thuật” là rủi ro lớn
Ví dụ:
Kế hoạch tháng
- Khai thác đá/quặng: 100.000 m³
- Bóc đất chuẩn bị: 50.000 m³
Thực tế
- Khai thác đạt: 120.000 m³
- Bóc đất chỉ đạt: 20.000 m³
Báo cáo nhìn “rất đẹp”. Nhưng phía sau có thể là:
- Thiếu diện khai thác cho kỳ sau
- Buộc phải khai thác tầng khó hơn
- Thiết bị hoạt động kém hiệu quả, thời gian chờ tăng
- Chi phí tăng
- Nguy cơ mất an toàn cao hơn
Đây không chỉ là vấn đề của bộ phận mỏ. Đây là vấn đề chiến lược của doanh nghiệp.
3) Giám đốc điều hành mỏ cần sự đồng hành, không chỉ là áp lực
Khi sản lượng chưa đạt, điều quan trọng không phải chỉ là yêu cầu: “Tăng sản lượng lên.”
Mà là cùng phân tích nguyên nhân hạn chế sản lượng và tháo gỡ đúng chỗ:
- Nếu thiếu thiết bị → xem xét bổ sung, sửa chữa, tối ưu năng lực thiết bị
- Nếu thiếu nhân lực → bố trí nguồn lực phù hợp, đúng tay nghề
- Nếu đường vận tải quá tải → đầu tư cải thiện hạ tầng, tổ chức lại luồng vận tải
- Nếu chưa đủ diện khai thác → ưu tiên bóc đất, chuẩn bị tầng
Không thể yêu cầu tăng sản lượng nhưng lại không giải quyết nguyên nhân đang “chặn” sản lượng.
4) An toàn mỏ là quyết định quản trị, không chỉ là khẩu hiệu
Một Giám đốc điều hành mỏ có trách nhiệm sẽ phải nói “không” với:
- Khai thác quá chiều cao tầng
- Cắt chân tầng để lấy nhanh sản lượng
- Bỏ qua đá treo, đá om
- Vận hành thiết bị vượt điều kiện an toàn
Nhưng để làm được điều đó, người đứng đầu mỏ cần sự ủng hộ từ lãnh đạo doanh nghiệp.
Vì đôi khi quyết định an toàn hôm nay có thể làm giảm một phần sản lượng ngắn hạn — nhưng nó bảo vệ:
- Con người
- Thiết bị, tài sản
- Giấy phép
- Uy tín và tương lai doanh nghiệp
5) Một mỏ mạnh cần sự phối hợp giữa lãnh đạo công ty và Giám đốc điều hành mỏ
Lãnh đạo công ty: định hướng và cung cấp nguồn lực
Giám đốc điều hành mỏ: tổ chức thực hiện đúng kỹ thuật
Hai bên cần cùng theo dõi định kỳ:
- Kế hoạch sản lượng
- Tiến độ bóc đất, mở tầng
- Tình trạng thiết bị
- Chi phí khai thác
- Các nguy cơ mất an toàn
- Khả năng duy trì sản xuất lâu dài
Một mỏ vận hành tốt không hình thành từ những mệnh lệnh sản lượng đơn thuần.
Nó hình thành từ sự kết hợp giữa tư duy quản trị của lãnh đạo và chuyên môn kỹ thuật của người điều hành mỏ.
Khai thác khoáng sản là khai thác tài nguyên hữu hạn. Làm đúng hôm nay sẽ giữ được giá trị cho nhiều năm sau.
Đừng để Giám đốc điều hành mỏ đơn độc trước bài toán sản lượng – an toàn – hiệu quả.
Hãy đồng hành để cùng xây dựng một mỏ phát triển bền vững.
